संस्कृतभाषायां गरुडः एकः प्रमुखः गृधः अस्ति। गरुडः एकः स्वर्गस्थः पक्षी अस्ति, ज्यायान् शक्तिसम्पन्नः अस्ति। तस्य पक्षीभावः अत्यन्तं महान् एव अस्ति, यथा तेजस्वी रविः। गरुडस्य विशेषं देवदेवस्य वाहनं अस्ति, जयन्त्याम् अपि देवानाम् गरुडः प्रत्यर्पणं करोति। गरुडः धर्मस्य प्रतीकः एव अस्ति, तस्य पक्षीभावः सत्यम् अत्यन्तं प्रामाणिकः अस्ति। गरुडः अन्येषां पक्षिणां तुल्यः अन्येषां चान्यथा उच्चतां प्राप्नोति, गरुडः उत्कृष्टपक्षी एव अस्ति। गरुडस्य सामर्थ्यं अत्यन्तं प्रशंसनीयमस्ति। गरुडः एवंम् अपि देवानाम् गणवाहनं कृत्वा अत्यन्तं धर्मप्रचारकः अस्ति। गरुडः अपि एषः साक्षात् अमृतत्वस्य प्रतीकः एव अस्ति। गरुडः अपि नवमीं तिथिं देवतानाम् आराधनायै अत्यन्तं प्रसिद्धः अस्ति। गरुडस्य पक्षीभावः अत्यन्तं प्रामाणिकः अस्ति, तस्य च विद्यमानः विशेषः सामर्थ्यं अत्यन्तं प्रशंसनीयमस्ति। गरुडः धर्मस्य प्रतीकः, सत्यस्य प्रतीकः, तेजस्विनां आदर्शः, विद्यार्थिनां आदर्शः, शक्तिसम्पन्नः पक्षी…

संसारस्य स्थूलत्वं, निर्यासविकाराणां च समुचितं व्यायामेन साधयितुं समर्थः पुरुषः सदा सुखं सम्पद्यते। न केवलं शरीरस्य सुदृढत्वं च, तथा च मानसिकत्वं च समर्थः पुरुषः व्यायामेन प्राप्नोति। व्यायामः शरीरस्य सुस्थिरतायै, स्थूलतानां प्रतिरोधाय, चित्तस्य शान्तिकारणाय च अत्यन्तं आवश्यकः। व्यायामेन शरीरस्य सुस्थिरता प्राप्यते, यथा स्वस्थं शरीरं सुखेन आचरति। न केवलं शरीरस्य सुस्थिरतायाः, तथा च आरोग्यस्य च सम्पादनं व्यायामेन भवति। व्यायामः मनः शान्तिं प्रददाति, चित्तं प्रशान्तम् आकारयति, दुःखानां विमोचनं करोति। तस्मात् व्यायामस्य अत्यन्तं महत्त्वं विद्यते, यः पुरुषः सदा सुखेन जीवति च। व्यायामेन पुरुषः सर्वासु व्यापारेषु समर्थः भवति। सदैव सुखं सम्पद्यते, शरीरं स्वस्थं रक्षति, मनः प्रशान्तं भवति। तस्मात् व्यायामः जीवने अत्यन्तं आवश्यकः। अत्र स्थूलतानां व्यापारेषु यथा खेलनं, गच्छनं, धावनं, पठनं च व्यायामेन शरीरस्य सुस्थिरतां प्राप्नोति। यदि…

अध्ययनं अनन्तस्य विकासस्य मार्गः च, संस्कृतभाषाया एव अत्यन्तं महत्त्वं भवति। संस्कृतं भाषासु विशेषः स्थानं अस्ति यदि ज्ञानस्य प्राप्तिर्नियमतः भवति। एतादृशी भाषा अस्माभिः संस्कृतीये नगरे स्वागता भवति, अन्यथा प्राचीनसंस्कृतभाषायाम् अनेका ग्रन्था विद्यमाना नास्ति। ज्ञानस्य महत्त्वम् अन्तः-जीवने अपि स्थापयितुं समर्थताया अवश्यकम् अस्ति। संस्कृतभाषाया अभ्यासे विविधविद्याः समावेश्य अध्ययनं न केवलं वाचानुशासनम्, अपि च धार्मिक-आध्यात्मिक-सामाजिक-सांस्कृतिक-वाङ्मय-विज्ञान-कला-शिक्षा-साहित्यादयोऽपि विद्यन्ते, ये सर्वेऽपि मनुष्यं नैतिकता-धर्मः-विवेकः-सामर्थ्यानि-समाजः-सृजनशीलता-साधनशीलता-जीवनशैली-स्वतंत्रता-मोक्षश्च विशदमपि प्रदानानि भवन्ति। संस्कृतभाषाया अध्ययने सर्वे लाभाः प्राप्यन्ते। न केवलं विद्या-प्राप्तिः, अपि च मनःशान्तिः, सामर्थ्यं, साधनानि सज्जनं तथा सभ्यतायाः विकासः इत्यादयः लाभाः प्राप्यन्ते। संस्कृतभाषाया अध्ययनं कर्तव्यम् इति मन्यन्ते विद्वांसः। तद्यथा – संस्कृतस्य संगणकविज्ञाने, आयुर्वेदे, गीतायां, काव्ये, धर्मशास्त्रे, भारतीयाख्यायिकाः, नीतिशास्त्रे, कथाशास्त्रे, भारतीयकवितायां च सर्वत्र अत्यन्तं महत्त्वमस्ति। अतएव, संस्कृतभाषाया अध्ययने तत्त्वज्ञानं च नित्यम् अवश्यकम् अस्ति, न…

व्यायामः जीवनस्य अत्यन्तम् आवश्यकः अस्ति। सुस्थिरं शरीरं आरोग्यम् आत्मविश्वासश्च व्यायामेन प्राप्यन्ते। अतः व्यायामं कर्तुं सर्वेषाम् लाभदायकम् इति विचार्यते। व्यायामः शरीरस्य शक्तिं बढ़ायति और अनेकानि रोगाणि निवारयति। नियमितं व्यायामक्रियाः रक्तसंचारं बढ़ायन्ति, मनःशक्तिं वृद्धिं ददाति, श्वासकोशं सुदृढं करोति, दुष्टं लिपियुतं तत्त्वमपि नष्टं करोति। व्यायामः मनःशान्तिं ददाति और चित्तं निर्मलं करोति। व्यायामेन अतिसंवेगितं अधिककालं निरन्तरं चिन्तनं नष्टं भवति, मनःश्च तादृशस्य परिश्रान्तस्य अवस्थायाम् अधिक ध्यानं समाधानं च लभते। व्यायामः व्यक्तिस्थैर्यं उत्कृष्टतां च प्राप्नोति। तनुमध्ये त्वरणात्मकं अतिरिक्तबलं उत्पन्नं करोति, तत्र संस्थानानां सम्मानः उत्कृष्टता च लभते। अतः व्यायामः न केवलं शरीरं सुस्थिरं करोति, बलं ददाति, रोगाणि निवारयति, आत्मविश्वासं वृद्धिं ददाति, तथा मनःशान्तिं समाधानं च प्राप्नोति। अतः व्यायामं सर्वेषां प्रत्येकस्य जीवने अत्यन्तं महत्त्वं प्राप्तं स्यात्।

पर्यावरणं सुन्दरं चित्रं च सर्वत्र विद्यते।(Paryāvaraṇaṁ sundaraṁ citraṁ ca sarvatra vidyate।) जलम्, वायुः, पृथ्वी चेति त्रयाणां पर्यावरणम्।(Jalam, vāyuḥ, pṛthvī ceti trayāṇāṁ paryāvaraṇam।) वनस्पतयः पर्यावरणे महति विशेषतः प्रभवन्ति।(Vanaspatayaḥ paryāvaraṇe mahati viśeṣataḥ prabhavanti।) जलनिरोपणं, वायु शुद्धिः च पर्यावरणे कार्याणि सन्ति।(Jalaniropaṇaṁ, vāyu śuddhiḥ ca paryāvarṇe kāryāṇi santi।) ध्वनिमूलं, जीवनं, शान्तिः च पर्यावरणं समृद्धयन्ति।(Dhvanimūlaṁ, jīvanaṁ, śāntiḥ ca paryāvaraṇaṁ samṛddhayanti।) पर्यावरणं लोकस्य जननी च सन्तोषदायिनी च भवति।(Paryāvaraṇaṁ lokasya jananiī ca santōṣadāyinī ca bhavati।) वृक्षाः पर्यावरणं सज्जन्ति, वातावरणं समृद्धयन्ति।(Vṛkṣāḥ paryāvaraṇaṁ sajjanti, vātāvaraṇaṁ samṛddhayanti।) पर्यावरणे स्थिताः जलचराः जीवनं रक्षन्ति।(Paryāvaraṇe sthitāḥ jalacarāḥ jīvanaṁ rakṣanti।) पर्यावरणे सततं श्रमः कर्तव्यः।(Paryāvaraṇe satataṁ śramaḥ kartavyaḥ।) पर्यावरणस्य रक्षणं धर्मः प्राणिनां स्यात्।(Paryāvaraṇasya rakṣaṇaṁ dharmaḥ prāṇināṁ

श्वः पशुर्यंत्रं प्राणित्रं अस्ति।(Shvah pashuryamtram pranitram asti.)Dog is a domesticated animal. श्वोऽस्ति चतुर्दशश्लोकः चतुर्दशकुल्यः।(Shvo’sti chaturdashashlokah chaturdashakulyah.)Dog has fourteen vertebrae and fourteen families. श्वोऽस्ति सर्वदा सहायकः।(Shvo’sti sarvada sahayakah.)Dog is always a companion. श्वः स्नेहं प्रददाति।(Shvah sneham pradadati.)Dog shows affection. श्वोऽस्ति विश्वस्य मित्रम्।(Shvo’sti vishwasya mitram.)Dog is the friend of the universe.

शुचित्वं सर्वत्र प्रथमं: गुणं अस्ति।(Śucitvaṁ sarvatra prathamaṁ guṇaṁ asti.) स्वच्छता शरीरस्य आरोग्यं प्रदानं करोति।(Svacchatā śarīrasya ārogyaṁ pradānaṁ karoti.) अध्ययने समृद्धिं करोति।(Adhyayane samṛddhiṁ karoti.) शुचित्वं साधुत्वस्य मूलम्।(Śucitvaṁ sādhutvasya mūlam.) परिसरं सुसंस्कृतं रक्षति।(Parisaraṁ susaṁskṛtaṁ rakṣati.)