मम बाल्यकालः अत्यन्त सुखमयः आसीत्। यदि मैं स्मरामि, तदा अनेकानि सुन्दराणि स्मृतयः अवलम्बामि। मम प्रारम्भिक जीवने अनेकानि साधारणा: आसन्, परन्तु अत्यन्त आनन्दानि अवलम्बितानि आसन्। मम कुटुम्बः सर्वदा प्रेमपूर्णः आसीत्, अत: मम बाल्यकालः सदैव सख्यं, प्रेमं, आनन्दं च परिपूर्णः आसीत्। मम बाल्यकाले अनेकानि चिह्नानि स्मृतानि वर्तन्ते। मम माता अत्यन्त प्रेमपूर्णा आसीत्, ज्येष्ठास्यास्ति च मम पिता योगदानं दत्तवान्। मम बाल्यकाले आह्वानानि योजनानि च सर्वदा सफलानि आसन्, यथा गीताभ्यासः, खेलनं, पुस्तकाध्ययनं च। मम बाल्यकाले मधुराणि अनेकानि समयानि अवलम्बामि। पश्चात् स्मरामि अतीव आनन्दमयानि चित्राणि, जलक्रीडा, सहयोगः, उपवासः, अत: मम बाल्यकाले सर्वदा प्रेमं, आनन्दं, आत्मसंयमं च परिपूर्णं आसीत्। समाप्तिः अत्र मम बाल्यकालस्य संस्कृतनिबन्धे लिखिते निबन्धे, अनेकानि सुखमयानि स्मृतयः प्रतिपद्यन्ते। मम बाल्यकाले अतीव सुखमयानि अनुभवानि आसन्,…

सरदार वल्लभभाई पटेलः भारतस्य महान् नेता अस्ति। अस्य प्रसिद्धः नाम “लौह पुरुष” इति प्रसिद्धं भवति, यथा अस्य धैर्यं एवं साहसम् च। अस्य जन्मः ३१ अक्तूबर्, १८५५ इति सौरष्ट्रे राष्ट्रस्य झावरक्षे नगरे असीत्। अस्य पिता झावरक्षे स्थितं पटेल नामकं व्यापारिनम् आसीत्। सरदार वल्लभभाई अध्ययनार्थं कठोरं च तपः अनुष्ठातुम् इच्छन् सर्वत्र परिश्रमं कुर्वन् आसीत्। सर्दार वल्लभभाई पटेलः स्वतन्त्र भारतस्य एकीकृत नेतृत्वं कृत्वा, अनेकानां राष्ट्राणां एकता एवं अखण्डतां साधयितुं समर्थः आसीत्। अस्य नाम “अखण्ड भारत के लोह पुरुष” इति उपलब्धं भवति। भारतीय प्रजास्य स्वतंत्रीकाले भूमिकां क्रियते स्वतन्त्रता संग्रामे सह अतीव अहम् आसीत्। भारतस्य समूहन तथा एकीकरणे एव सर्दार पटेलः अतीव प्रमुखं भूमिकां आचक्रे। तस्य आवासम् अहमदाबाद नगरे आसीत्। अत्र अस्य पुष्पक अभियानं यज्ञपवित्रीकरणम्…

सर्वेभ्यः क्रियाकलापेभ्यः सम्पन्नानां विजये, वीरत्वे च निरतानां सैन्यानां स्मृतिदिनं प्रतिवर्षं भारतेन प्रतिष्ठितं अस्ति, जिसे आर्म्ड फोर्सेस् फ्लैग् डे नामेन विख्यातं भवति। एतद्दिनं पर, भारतीय समाजः अपने श्रद्धापूर्वक स्मृत्वा आदरणीयान् सैन्यान् स्मृतिसम्मानं प्रददाति। आर्म्ड फोर्सेस् फ्लैग् डे सन्दर्भे, व्यक्तिगत स्वीकृतिः, पारिवारिक सहायता, वेधभागीदार्यं एवं आर्म्ड फोर्सेस् राष्ट्रविद्यालयपठ्यपुस्तकानां उपलब्धिः इत्यादिकं प्रस्तुतं भवति। भारतीय सेना, जलसैन्य, वायुसैन्य एवं अधिकारीगण एवं सैनिकगण, यदि वे देशस्य सुरक्षायां तदनुसारं आत्मनि समर्पिताः सन्ति, तर्हि समस्ताः अधिकारीगणः तेषु योग्यतां प्रतिपादयन्ति, उपकाराणां च स्मृतिं कुर्वन्ति। आर्म्ड फोर्सेस् फ्लैग् डे सन्दर्भे, भारतीय समाजः आर्म्ड फोर्सेस् को उत्कृष्टतम रिक्तिपूर्तिकारी रूपेण परिचितं करोति, तदनुसारं आर्म्ड फोर्सेस् फ्लैग् डे निर्मलतया स्वीकृतिं लभते। अतः, आर्म्ड फोर्सेस् फ्लैग् डे सन्दर्भे, भारतीय समाजः सैन्यानां श्रद्धार्धं स्मरणं…

मातृ दिनं एकः विशेषः दिनः अस्ति, यः प्रत्येकः मातृ तत्वं स्मरणीयः करोति। यः मात्रुभावः, स्नेहः आनन्दः तेन अपूर्वः अस्ति। माता नाना कष्टान् सहन्ति, प्रीतिं समर्पयन्ति, जीवनं सौम्येन आचरन्ति। मातृभावस्य महत्त्वं सर्वदा स्मरणीयं भवति। मातृभावः परमं आनन्दं एव ददाति। माता जीवने प्रेरकः आचार्यः च स्यात्। मातृभावः विश्वस्य स्तम्भः, समृद्धिः, सद्भावना आदित्यवत् प्रकाशायते। मातृभावः न विचारणीयः, न धनवान्, न सुन्दरः, परन्तु नान्यत्र अस्ति। मातृभावः यथा वृक्षः, जनान् परिपालयन्, संरक्षणं करोति। माता तस्मात् परमं पूजनीया अस्ति। समस्तान् विद्वद्भिः मातृ दिनं श्रद्धापूर्वकं मनामस्करोमि। मात्रुभावस्य अनुभवं समस्ताः भवन्ति। मातृदिने आदरणीयाः नानाप्रकाराः कार्याणि कर्तव्यानि भवन्ति, परन्तु प्रत्येकस्य मात्रुभावं स्मरणीयं कर्तव्यं भवति। Translation:Mother’s Day Essay Mother’s Day is a special day dedicated to honoring the essence of…

भारतस्य सैन्यं बहुधा शास्त्रविद्याम्, धैर्यं, शक्तिं च अभ्युद्यतं सन्ति। सर्वेषां सैन्यसेनाध्यक्षः भारतीयसेनापतिः अस्ति। सैन्यस्य आद्यं लक्ष्यं भारतीयसंस्कृतौ सर्वे लोकाः समर्थं संरक्षणं प्राप्तुं कारयन्ति। भारतीयसेना अतीव बलशाली एव अस्ति एवं च संयुक्तानां बालिष्ठ्यमपि प्रदर्शयति। सैन्यस्य शिक्षा विभिन्नानां क्षेत्राणाम् शिक्षागुरुभिः प्रदत्ता जाति। ते शूराः, पराक्रान्ताः, दृढ़व्रताः च सन्ति। सैन्यधर्मं धृत्वा भारतीयसेना सर्वदा लोकानां संरक्षणं करोति। भारतीयसेनाया नैपुण्यं अत्यन्तं विशिष्टं च भवति। तासां विभिन्नक्रियाः समृद्धिमापन्ति। तासु प्रथमं नाविका, वायुसेना, भूतलसेना च अस्ति। इतरे सेनाध्यक्षाः, निदेशकाः, योधाः, अन्ध्यः च सन्ति। भारतीयसेनाया उत्कृष्टं योधधर्मं विद्यमानमस्ति। तेषां धैर्यं, पराक्रमं, वीरत्वं च अत्यधिकं भवति। भारतीयसेना सर्वदा राष्ट्रस्य संरक्षणं करोति एवं अन्येषामपि राष्ट्राणां सहाय्यं करोति। अत्र लघुप्रयोगः क्रियते। जय हिन्द!

जगतः एकस्य पवित्रस्य दिनस्य नाम मातृदिनमस्ति। एषः दिनः मातृभक्तिपूर्वकं मातृणां मातृत्वं स्मरणीयं करोति। अस्मिन् दिने पुत्राः-पुत्रीणः समाजः मातृणां कृतज्ञतां प्रकटयन्ति, उन्हें सम्मानित करोति च। मातृ एव स्त्रीणां परमं आदरणीया, शक्तिशालिनी, प्रेमान्विता च भवति। सा न केवलं जन्मदात्री, बद्धूनां जीवने परमं सहाय्यं करोति। तस्या अद्वितीयस्य तेजः विस्तारं न किञ्चित् असम्भवं। मातृभक्तिः भारतीयसमाजे सामाजिकं, धार्मिकं च महत्त्वं प्राप्तवती। समाजस्य सदानन्दमयतायाः प्राप्तिसाधनं यदि किञ्चित् अभ्युपेयते, तदा सा मातृणां पूजा, मातृस्मरणं च, तद्विषये अद्वितीया साधना भवति। संस्कृतभाषायाम् मातृणां स्तुतिरेव अद्य महत्त्वपूर्णा वर्तते। समाजाध्ययने च स्त्रीणां परमं स्थानं दत्तम्, तस्याः उत्तमस्थाने सांस्कृतभाषा अध्ययनं च नित्यं वर्तते। मातृदिने सर्वे जनाः स्वस्य मातृणां आदरं व्यक्त्वा, सा तेजः, प्रेमान्वितता, परिपूर्णतां प्रति आभिनन्दन्ति। एतत् समाजस्य वैशिष्ट्यं, प्रेमसम्बन्धः, शक्तिः, संघात्मकता,…

क्रिकेटं खेलः भारतस्य एकः प्रमुखस्य खेलः अस्ति। तस्य उत्पत्तिः इंग्लैण्डेषु आसीत्। समये एके सेनापतयः अपेक्षितं दैनिकमण्डलस्य अन्य खेलान्यभिषिक्तवन्तः क्रिकेटेन केलयामासुः। तत्र गेटबल्लों अथवा गेटास् अस्य खेलस्य अग्रप्राणिनः केन्द्रीयः आसन्। गेटबल्लः दो आधारभूतः अस्ति – गेटा च बल्लः च। एतैः साधारणैः क्रिकेटगेटास्तद्-यथायोग्यं जगति अवलोकयितुं योज्याः आसन्। क्रिकेटं एकस्मिन् आवदनस्य पाठ्यक्रमे स्थानं प्राप्नोति एव। तद्रूपेण, शालायां स्थिते विद्यार्थिनः क्रिकेटेन सह आनन्दानुभवः अस्ति। यह क्रिकेटखेलना शारीरिकशिक्षायाः अतीव महत्त्वम् अस्ति। इदं क्रिकेटखेलनं न केवलं बलम्, दक्षताम् च सभ्यतां अनुसर्जति। अत अधिकतरं विद्यालयानां पाठ्यक्रमेषु तस्य प्राध्यापकाः तस्य अभ्यासाय महत्त्वम् ददृशुः। क्रिकेटस्य खेलस्य अभ्यासेन स्वस्तिकारः प्रतियोगितासु भागः ग्रहीतव्यः। एषः प्रतियोगितासु सह धैर्यं, सङ्गणक्षमता च विकस्यते। यथा नित्यस्य अभ्यासस्य सह संगणक्षमता विकस्यते, तथा क्रिकेटे अभ्यसनेन धैर्यमपि विकस्यति।…

विज्ञानं प्राचीनकाले मानवस्य जीवने निरन्तरं प्रभावशालिनी अस्ति। संसारे सर्वेषां जीवने प्रेरकः एव विज्ञानः अस्ति। यद्यपि विज्ञानं विभिन्न शाखागतं सर्वत्र अपेक्षितं न भवति, तथापि तत्र तत्र प्रतिष्ठानं दृढीकृतं भवति। विज्ञानं प्रकृते आशीर्वादः अस्ति, येन वायुः प्रदूषणं निर्मूलितं, रोगाणां चिकित्सा समर्थिता, ऊर्जा संसाधने सहायता, नवीनतम तथा श्रेष्ठतम यानानां निर्माणं च भवति। यदि हाँ, तदा विज्ञानं परमप्रयोजनकारी अस्ति। तथापि, विज्ञानस्य उपयोगे अपशुभं भी दृश्यते। यथा, आणविकीय युद्धाः, परमाणुबम्बाधरणं, विनाशकारिणी यन्त्रप्रणालीः इत्यादयः। तानि सर्वेषां नुकसानानि सृष्टानि भवन्ति। तस्मात्, विज्ञानं विवादात्मकं अस्ति। परंतु तत्र उपयोगप्रधानं अस्ति। यदि तादृशं विज्ञानं अतिशयः न कृतः, तदा मनुष्यजीवने वैराग्यं, सम्प्रेक्षाविरहः इत्यादयः सन्ति। अतः, विज्ञानं आशीर्वादः अथवा अपशुभः? उत्तरं तत्रयोः संयोगे आवश्यकः। यद्यपि विज्ञानं अशुभं भी अस्ति, तथापि तत्र अतिशयात्…

अतीप्राचीनः उर्जास्रोतांसि जीवनस्य अभिनवस्य विषये प्रस्तावयामि। तानि उपयोगितुं प्राचीनानां मनुष्याणां संस्कृतभाषया लेखयितुं समर्थं सन्ति। प्राचीनेषु कालेषु, प्राकृतिके अपि उर्जास्रोतांसि उपयोगितुं प्रचुरं भवन्ति चिन्तनीयानि अभवन्। वायु, अग्निः, जलम् इत्यादी प्राचीनानां उपयोगितां विशिष्टैः विध्या अनुगच्छन्तः, परन्तु आधुनिकः विज्ञानशास्त्रः एतानि उपयोगितुं नवीनानि उर्जास्रोतांसि प्रत्यधिक्षन्तः। अद्य, समये आधुनिकः मानवः तत्समस्याः अतिक्रम्य, परिस्थितियां सुरक्षितुं उपायानि आविष्करोति। परमं धनवान् विद्युत् उपयोगं व्यापाराय उपयोगिन्याम् उपलभ्यते। प्राचीनानां उपयोगितुं अन्तरंगज्ञानं सार्थक्यम्, एतानि नवीनानि उपयोगानि नानुपयुज्यन्ते। साधारणतया, नौ अतीप्राचीनाः उर्जास्रोतांसि अन्वेषणीयानि सन्ति। सूर्य तेजो यथा, वायुसंचारः यथा, पवनपरिचलनं यथा, जलप्रवाहः यथा, भूमिसंचारः यथा, अत्र सर्वे अन्ये अपि अतीप्राचीनाः उर्जास्रोतांसि अस्ति। उदाहरणार्थं, जलप्रवाहस्य प्रचलने जलवायव ऊर्जा प्राप्ता अभवत्। परन्तु, आधुनिकः विज्ञानशास्त्रः जलप्रवाहानं उपयोगं विकसयन्, विद्युत् उत्पन्नं करोति। तस्य सहायेन, विद्युत् गृहपाठालयेषु,…