समयः नानाप्रकारैः विद्यते। यदा कुतो नान्यत्र। तदा समयः वर्तते। न समयस्य कोऽपि परिमाणं न नियमः अस्ति। समयः सर्वदा चलनशीलः अस्ति। नित्यं चरति। न तु कालः विरमति। समयस्य प्रमुखं लक्षणं निरन्तरं चलनं अस्ति। समयः सर्वेषां वस्तूनां सम्प्रेषणाय सहकारी अस्ति। समयः सर्वेषां कार्याणां सफलतायै आवश्यकः अस्ति। अतः समयं सर्वेषां परिश्रमाणां उपयोग्यं अस्ति। समयः अत्यन्तं मूलभूतः अस्ति। समयेन लब्ध्वा मानवः सर्वान् सफलतां गच्छति। यदा मानवः समयं गुणीभूतं करोति, तदा सर्वेषां लाभः होति। समयस्य मूलं विद्याधनं अस्ति। समयः योजनाशीलं अस्ति। समयः निरन्तरं चलनं करोति। तस्मात् नित्यं समयं समयेन योजयेत्। समयः यथा कालः सदा चलनशीलो अस्ति, तथा जीवनेऽपि समयः महत्त्वपूर्णः अस्ति। यदा मानवः समयं न्यायसंवितं नियमितं च रक्षति, तदा आत्मनः संपूर्णतां प्राप्नोति। समयः अनमोलः अस्ति।…

अनुशासनमनेके शक्तिशालिनः समजस्य निर्माणे सर्वात्मकं महत्त्वं प्राप्नुवन्ति। अनुशासनस्य प्राप्तिर्न केवलं व्यक्तेषु वा समूहेषु अपि, बलवान् समाजः आदर्शशिक्षायामपि सर्वेषां आवश्यकमस्ति। अनुशासनमन्येषामपि पराधीनत्वं दृश्यते यथा विद्यालयेषु, सैन्यसमूहेषु, औद्योगिकसमूहेषु, राज्येषु इत्यादिषु। समयस्य विशेषेण आवश्यकता सत्यं यत् यत्र समयानुकूलं न कृत्वा निरर्थकं कृत्वा वा जीवनस्य नाशः अनुपापत्तेः। तस्मात् समयसारं च समयवान् व्यक्तिः समयानुकूलान्यङ्गानि अनुशास्य, सफलतां प्राप्नुवन्ति। स्वास्थ्यं, मानसिकश्च स्वास्थ्यं च यदि प्राप्यते तदा व्यक्तिः सदा उत्कृष्टा भवितुमर्हति। अनुशासनस्य द्वारा निर्मितानि संस्काराणि व्यक्तेषु स्थितानि भवन्ति ये सहाय्यं प्रददाति अविवेकमपि परिहरन्ति। इत्थं, अनुशासनस्य महत्त्वं प्रतिपादयन्तु ये अभिप्रायं प्राप्नुवन्ति, सा विचारणीया चिन्तनीया च भवितुमर्हति।

जलं प्राणिनां जीवनं। जले अनेके जीवाः निवसन्ति। अयं जलधारा अत्यन्तं महत्त्वं वहति। जलं शुद्धं अस्ति अनिवार्यं। संसारे अनेके समस्याः उत्पन्नाः जलविनाशे पर्याप्ति न होति। जलं पुनः स्वच्छं भवितुं अवश्यं आवश्यकं। जलं सर्वदा धनं अस्ति। जलं पर्यावरणं सुरक्षितं करोति। अतः, हमें जल के प्रति उत्तम सावधानी रखनी चाहिए। जल संरक्षणम् अत्यन्तं आवश्यकम् अस्ति। जलं अनेके प्रयोगानि कर्तुं शक्यं अस्ति। जलं पूर्णतया आवश्यकमस्ति। जलस्य अभावे अनेके रोगाः, संक्रामिताः उत्पन्नाः। जलं देवतायाः स्वरूपमस्ति। जलं पृथ्वीम् सुष्टुवति। अतः, जले प्रति हमें आदरः अवश्यं कर्तव्यः। जलं प्राणिनां समृद्धिं करोति।

मम प्रिय खेलः – बास्केटबल बास्केटबलं मम प्रियं खेलं अस्ति। एषः खेलः अत्यन्तं रमणीयं च दीर्घकालं प्रसरति। बास्केटबलखेलनं मम जीवने अत्यन्तं महत्त्वपूर्णं भवति। बास्केटबलस्य खेलणं समृद्धिं मानसिकां च देति। एषः खेलः धैर्यं, समर्पणं, सहकारः, टीमवादः इत्यादीनां गुणान् परिष्करोति। बास्केटबलखेलनं चित्तं सज्जं च रखति एवं स्वास्थ्यं सुदृढं करोति। बास्केटबलं अत्यन्तं उत्तमं खेलं अस्ति। एषः खेलः स्फटिकं च सुन्दरं दृश्यं प्रस्तुतयति एवं सरलं खेलनं सुगमं करोति। यदि कस्मै खेलाम् अन्वेष्टुं आगच्छामि, तदा बास्केटबलमेव अधिकं प्रियं खेलमस्ति। समाप्तम्।

अनुशासनं संस्कृते एव अत्यन्तं महत्त्वं प्राप्तम्। अनुशासनं संस्कृते ‘विधि’ अथवा ‘नियम’ इति प्रचलितं। अतः तस्य महत्त्वं प्रामाणिकं स्थापितम्। अनुशासनं समाजस्य निर्माणे सर्वदा प्रामुख्यं प्राप्तम्। अनुशासनस्य अभावे च समाजस्य विघ्नाः उत्पन्नाः भवन्ति। अनुशासनं जीवने परिणतिः करोति। अतः अत्यन्तं आवश्यकमस्ति। यथा शिक्षायां, क्रीडायां, व्यायामे च अनुशासनं महत्त्वपूर्णं भवति। अनुशासनेन एकस्य व्यक्तेः जीवने विकासः सम्पन्नः भवति। समाजे सततं अनुशासनं राष्ट्रस्य प्रगतिः करोति। अतः राष्ट्रस्य निर्माणे अनुशासनं अत्यन्तं आवश्यकमस्ति। अनुशासनं यथा समीचीनसम्प्रदायाः, संस्कृतिः, आचाराः च संजीवयति, तथा एकाग्रतां, समर्पणं च प्रेरयति। अतः अनुशासनं संस्कृते अत्यन्तं महत्त्वपूर्णं भवति। समुदायस्य एकत्वं, सामूहिक विकासश्च अनुशासनेन प्राप्तः भवति। संस्कृते एव समाजस्य एकत्वं, सद्भावः, सहिष्णुता, श्रद्धा, धर्म इत्यादयः गुणाः प्रचलन्ति। संस्कृते अनुशासनं अत्यन्तं महत्त्वपूर्णं भवति। अतः संस्कृतं पठित्वा, अनुशासनं…