व्यायामः देहस्य अत्यन्तं आवश्यकः अस्ति। न केवलं शरीरस्य स्थैर्यं करोति, बलं वर्धयति, आरोग्यं प्राप्नोति च, अपितु मानसिकं समत्वं वर्धयति। अतः न व्यायामः केवलं शरीरस्य लाभाय, बलाय च अभ्यस्तं स्यात्, तथापि मनोविश्रान्तिरपि प्राप्तिमार्गः भवति। व्यायामस्य अनेकानि लाभानि सन्ति। प्रथमं, तस्य स्वास्थ्यलाभः। नियमितं व्यायामं कर्तुं योग्यताशक्तिमान् भवति, अथवा निद्रालाभी भवति, ज्ञानविवर्धनमपि वर्धति। द्वितीयं, व्यायामः शरीरस्य रोगाणां निवृत्तिं करोति। अतः निर्विघ्नं जीवनं याति। तृतीयं, व्यायामस्य शक्तिः वर्धति, बलं वर्धति। अतः क्रियाशीलता, दक्षता च वर्धति। यदि व्यायामं न कृत्वा मनः व्याधिभिः अलब्धं भवति, कार्यशक्तिं न लब्धं च कर्तुं न शक्नुयात्। योगः च संप्रेषितं मनः अत्यन्तं प्रभावी भवति। व्यायामस्य आवश्यकता अनेन प्रकारेण स्पष्टं प्रतिपादिता। सर्वेषां क्षेत्रेषु व्यायामप्रवृत्तिः अनिवार्या इति स्मृतिः प्रमाणमस्ति। अतः व्यायामं सदा कृत्वा…

गङ्गा नदी भारतस्य महानदी अस्ति। सा गौरी, जननी, अमृता च इत्यस्या अद्वितीयत्वं प्रशंसनीयं लोके उपस्थितं सन्। गङ्गायाः प्रवाहः सनातनः अस्ति जीवनान्तकरणं च करोति। गङ्गायाः तीरे महती भारतीया नगराणि सन्ति। काशी, प्रयाग, वाराणसी इत्यादयः प्रसिद्धा नगराणि अस्मिन् नद्यां स्थिताः। गङ्गायाः तीरे यात्रायाः प्रदर्शनीयानि स्थलानि सन्ति। गङ्गा नदी स्वच्छतायाः प्रतिष्ठापने योग्यतां प्राप्यते। अतः नदी भारतीयानां जीवनान्तरं प्राप्यते। गङ्गायाः तीरे स्नानं कर्तुं अत्यन्तं पुण्यम् अस्ति, इत्येषा विश्वासस्थापना कृता। गङ्गायाः सफलतायाः कारणे तां पूज्यां कृत्वा, प्रणामन्ति भारतीयाः। धर्मार्थकाममोक्षार्थम् इत्येषा नदी भारतीयानां जीवनान्तरं चरति। अतः, गङ्गा नदी भारतीयानां आत्मस्थानं अस्ति। तस्या उपयोगेन जनाः स्वस्थानं प्राप्यन्ति, अतः गङ्गा नदी सर्वत्र स्वागतं क्रियते।

संस्कृते ग्रामः अथवा गामः नाम प्रसिद्धः। ग्रामः समुदायः अस्मिन् जीवितुं आरम्भति। संस्कृते ग्रामस्य विशेषं अस्ति। अस्य शब्दस्य ग्रामो अर्थः “ग्रामः” इति स्वीकृतिः। ग्रामे प्राचीनकाले भवनानि, वन्यजनाः, वन्यजनवृक्षाः, प्राणिसमूहाः, आदिकं समुदायेऽपि अस्ति। ग्रामस्य रूपम् अस्ति सदा विकासरहितम् न किञ्चित् विकासं च कथंचित् समानायां दिशि। सदा अतीव शान्तियुतं भवनं, ग्रामस्य मुख्यं गुणम् अस्ति। ग्रामे लोकाः सहायकाः एव भवन्ति। ग्रामस्य प्राचीनतमाः शिक्षकाः अध्यापकाः आचार्याः च अस्ति। ग्रामः अध्ययनानि समर्थयति। ग्रामः अध्ययनस्थलीयं च कृत्रिमव्यवस्थां अध्ययनमपि प्रदत्ति। ग्रामे यज्ञाः, मेलाः, उत्सवाः, च अध्ययनेन आर्चनायाः अपि अस्ति। ग्रामः अन्नप्रदाने अपि उत्तमः अस्ति। अन्नं उत्पादयन्ति, अन्नप्रदायकाः पदार्थाः उत्पादयन्ति, ग्रामस्य अन्नसम्पदः सदैव परिपूर्णा भवति। ग्रामः संस्कृतसंस्कृतेन सर्वदा प्रशास्ति। ग्रामस्य सुन्दरं भवनं, पारिषदं, च अस्ति। ग्रामस्य जीवने संस्कृतसंस्कृते सर्वदा…

कृषकः भूम्यां कार्यं करोति। अस्य साधनं प्रधानमस्ति। उपजीवनाय अन्नं, धान्यं, फलं, औषधं आदि उत्पादयन्ति। पृथ्वी माता इव तस्य देवता। कृषकस्य कार्यमस्ति भूमिः सज्जनीकृता रखिता च रक्षिता च। वर्षा चन्द्रसूर्यादीनां प्रभावेन उत्तमं कर्म करोति। विविधानि कृष्णिकर्माणि ज्ञात्वा, अन्वेषणं करोति, औद्योगिकीकरोति च। कृषकस्य परिश्रमेण भूमिः परिपूर्णा भवति। अतः तस्य परिपालनार्थं प्रतिदिनं कठिनपरिश्रमः आवश्यकः। कृषकः लोकस्य आन्नदाता एव भवति। अस्य समर्पणेन लोकः प्रसन्नः भवति। अस्य कर्मणि सात्त्विका योगः, परोपकारः, धर्मपरायणता च प्रकटीकृता भवति।

निराकर्षणीयानां गुणानां च समृद्धिः क्षोणीमपि कुर्यात्। प्राणिनां जीवने च महत्वं अवगच्छताम्। एतस्या अपि महत्त्वं न अस्ति स्वागतम्। तथापि, सर्वे जीवाः जलमेव आवश्यकं जानन्ति। अतः जलस्य महत्त्वं विषये संस्कृतेन निबन्धः लिखितः स्यात्। प्रथमम्, जलस्य आवश्यकत्वं जीवने। जलं सर्वे प्राणिनः पीवन्ति। जलमात्रेण न जीवनं सम्भवति। नापि मानवः, नरहारः, नदीस्थः, नवोदयः, या अन्यः सृष्टिर्भवति, तदपि जलमात्रेण स्थानं लभते। जलस्य पुरोगामिनां शरीरं च तत्त्वं समग्रं क्षतिप्रणयोपकारः च भवति। द्वितीयम्, जलस्य परिचयः। जलं न सिरमितम्, न देवलयमितम्, न जातिः, न धर्मः, न धनं, न कामः, न बलम्, न विद्या, न वृद्धिः, न धर्मप्रचारः, न धर्मानुयायिनः। नापि संसारस्य अनन्तरयं, न प्रवृत्तिः, न निवृत्तिः, न धर्मो, न अधर्मः, न बोधः, न अज्ञानम्, न अज्ञेयः, न जन्ममृत्यू। तृतीयम्,…

पारिशुद्ध्यनुगते स्वास्थ्यसुखलाभायै सर्वेषां प्रयोजनानां च संस्कृते निबन्धः। पारिशुद्ध्या संस्कृतं विष्णोः स्थानम् अभिवृद्धिं च प्राप्नोति। आत्मविकासाय नैव नानाविधानि पथानि प्रतिपद्यन्ते। पारिशुद्ध्या सर्वेषां प्रयोजनानि स्थूलानि असन्ति, यथा देहस्य सुस्थितिः, मानसिकवृद्धिः, आत्मनो उत्थानं च। अतः निर्मलता यथार्थं मनुष्यस्य जीवने महत्त्वमस्ति। व्यक्तिर्यदि पारिशुद्धतया व्याप्ता भवति, तदा तस्य देहस्य स्थितिः च मानसिकवृद्धिः च सुस्थिता भवति। एवं तस्मात् पारिशुद्ध्या विष्णोः स्थानं लभते मनुष्यः। नीचेन परिशुद्धतया व्याप्तः मनुष्यः सुखम् न प्राप्नोति, व्याधिभिः पीड्यते च। पारिशुद्ध्या स्थितेऽपि आत्मविकासः च न सम्भवति। यथा चित्तवृत्तयः स्वयं स्थितिं प्राप्नुवन्ति, तथैव मनोऽपि स्वयं स्थितिं न प्राप्नोति। अतः संस्कृते पारिशुद्धिः महत्त्वपूर्णा भवति। देशः स्थायि न भवति यदा संस्कृतं निर्मलं भवति। अतः पारिशुद्धिः एव देशस्य स्थायित्वम् अभिवृद्धिं च प्रददाति। अतः सर्वेषां हितायै पारिशुद्ध्या चिन्तया।…

भारतस्य राष्ट्रध्वजं सर्वोच्चं ध्वजं भवति।त्रिरङ्गः पतङ्गरूपेण प्रचलति।सदा सत्यमिति प्रतीकं अस्ति।श्वेता, हरिता, और गाढ़ा नीलः रंगाः उपलभ्यन्ते।एकं चक्रमद्य भारतस्य तिर्यक्कन्धे विराजति।

भारतस्य राष्ट्रध्वजः अत्यन्तं महत्त्वं प्राप्तः। तस्य रङ्गमाला त्रिरङ्गा इत्याहुः, तस्य रक्तं, सफेदं, हरितं च रङ्गाणि अद्वितीयाणि अस्ति। रक्तं खलु धर्मं, सफेदं शान्तिं, हरितं अभिवादनं इति प्रतिपादयन्ति। राष्ट्रध्वजः ध्वजः त्रिरङ्गः अभिन्नतया भारतीयाणां देशभक्तिस्थानं प्रतिपादयति। ध्वजवाहिनं विशेषं यशस्विनं अपि स्यात्, राष्ट्रध्वजस्य भव्यता यथाशक्ति प्रतिपादिता भवति। भारतस्य राष्ट्रध्वजः तस्या अनेकेषु समाजिकानां विवाहगुरूणां एव मार्गदर्शकः भवति। यानि नियमानि, नियमाणि अनेकधार्मिकानां भारतीयाणां एकता, संस्कृतिसाम्यम् इत्येतत् राष्ट्रध्वजेन व्यक्तित्वेन अभिवाद्यन्ति। भारतीयाणां प्रतिजन्यं स्वतन्त्रताभिमानं, संस्कृतिपरायणता, एकता इत्यादयः गुणाः ध्वजमालायाः रूपेण प्रतिपाद्यन्ते। राष्ट्रध्वजस्य यथार्थतः एकता, समरसता, स्वतन्त्रता, न्याय इत्यादीनि भारतीया लक्षणानि व्यक्ति व्यक्ति प्रतिबिम्बन्ति। येषां साक्षात्कारेन सदाभावेन राष्ट्रध्वजप्रतीकं भारतीया आत्मत्यागं एव कर्तुं शक्नुवन्ति, तेषामेव प्रज्ञा ध्वजस्य रहस्यमिति उपाख्यातम्। भारतस्य राष्ट्रध्वजस्य सान्निध्यं सर्वदा अत्यन्तं महत्त्वमापन्नं अस्ति। ध्वजायाः प्रतीकत्वे अपि राष्ट्रध्वजं…